„Rzeczywiście, ogromny wpływ wywierają na nas spokojne, proste — łagodne słowa, które składają się na trening autogenny...
— Powiedz mi, mój drogi — zwróciłem się do Najdina z ostatnim pytaniem — a czy zalecany przez ciebie zespół środków normujących sen uwzględnia zajęcia sportowe
— Twoje pytanie wyraźnie zawiera w sobie odpowiedź. My — ludzie znający sport rozumiemy, że zawsze należy korzystać z pomocy ćwiczeń sportowych przy każdym zachwianiu stanu zdrowia. Niektórym osobom zalecam lekki bieg wieczorem, innym — marsz. Spacer wieczorem na świeżym powietrzu pozwala na nawdychanie się tlenu, odpocząć nerwom, wzmocnić mięśnie. Daje to nam prawie zawsze gwarancję mocnego i zdrowego snu. Chód i bieg jest, między innymi, wspaniałą „niszą ekologiczną" dla współczesnego człowieka.
Następny rozmówca — profesor A. M. Swiadoszcz, kierownik centrum seksuologicznego i „Konsultacji z dziedziny życia rodzinnego" w Leningradzie.
JESZCZE RAZ O MIŁOŚCI
— Mówiąc o przeróżnych niesnaskach rodzinnych jeszcze zbyt często nie doceniamy tak ważnego czynnika życia małżeńskiego, jakim jest zadowolenie ze współżycia płciowego — twierdzi profesor.
Rzeczywiście, miłość — to zadziwiające uczucie, subtelne, delikatne i wzniosłe, szczyt wzlotu duchowego; zrodziła ona najwspanialsze utwory liryczne. Ale przecież pierwotną podstawą ewolucyjną tego uczucia jest instynkt rozrodczy. Bylibyśmy chyba hipokrytami, jeżeli balibyśmy się takiego połączenia miłość i instynkt. Oba te elementy istnieją od wieków i jeżeli byłyby sprzeczne ze sobą, to natura znalazłaby inną linię rozwoju emocjonalnego człowieka. Każdy z nas świadomie lub nieświadomie szuka własnego szczęścia w złączeniu delikatnego uczucia i odwiecznego instynktu. I osiąga je, wtedy gdy odnajduje tę subtelną granicę, gdzie sprawy wzniosłe i przyziemne przeplatają się ze sobą, i jeżeli umie tak samo trafny odbiór wzbudzić w każdym człowieku.“(16)